طراحی متفاوت رادیو تهران برای ویژه‌برنامه «عزیز کشور دوست»/ از روایت‌های مردمی تا بازخوانی منظومه فکری رهبر شهید

در پیِ درگذشتِ رهبر جمهوری اسلامی ایران که رسانه‌های داخلی از او با عنوانِ «رهبر شهید انقلاب» یاد می‌کنند، رسانه‌های گوناگونِ دولتی و نیمه‌دولتیِ ایران پوششِ گسترده‌ای را در دو محورِ اصلی سازمان داده‌اند: بازخوانیِ اندیشه و «منظومه‌ی فکری» وی از یک سو، و برنامه‌ریزیِ رسانه‌ای برای مراسمِ تشییع و بدرقه از سوی دیگر. این پوشش نشان می‌دهد نهادهای فرهنگی، خبرگزاری‌ها، صداوسیما و مراکزِ آموزشی به‌صورتِ هماهنگ وارد عمل شده‌اند تا روایتِ رسمی از میراثِ فکریِ وی را تثبیت کنند.

• پایگاهِ اطلاعاتِ علمیِ ایران (SID) میزبانِ ۳۱۰ مقاله‌ی علمی درباره‌ی «منظومه‌ی فکری رهبر شهید انقلاب» است که هم ایسنا و هم ایرنا این رقم را گزارش کرده‌اند.
• خبرگزاریِ ایسنا در یکی از گزارش‌های خود به نقلِ از «اسحاقی» آورده است که این منظومه‌ی فکری از «ابعادِ مختلفِ معرفتی و تجربی» برگرفته شده است.
• خبرگزاریِ مهر اعلام کرده که «منظومه‌ی فکری رهبر شهید دارای مخاطبانِ گسترده‌ای است» بدونِ آنکه آمارِ مشخصی برای این ادعا ذکر کرده باشد.
• خبرگزاریِ صداوسیما «علم و فناوری» را یکی از ارکانِ اصلیِ قدرتِ ملی در منظومه‌ی فکریِ وی معرفی کرده است.
• ایسنا در گزارشی مستقل، «جهادِ علمی» را به‌مثابه‌ی یکی از محورهای کلیدیِ همین منظومه‌ی فکری برجسته کرده است.
• ایسنا همچنین «منظومه‌ی فکری رهبر شهید» را به‌عنوانِ «یکی از ارکانِ استمرارِ گفتمانِ انقلابِ اسلامی» توصیف کرده است.
• رادیوِ ایران ویژه‌برنامه‌هایی برای مراسمِ بدرقه تدارک دیده که هم خبرآنلاین و هم مهرنیوز با تیترهای مشابه آن را پوشش داده‌اند، هرچند جزئیاتِ برنامه‌ها در گزارش‌هایشان به‌طورِ کامل تشریح نشده است.
• رادیوِ نمایش ویژه‌برنامه‌ای با نامِ «در سوگ سرو» تولید کرده است که خبرگزاریِ صداوسیما آن را اعلام کرده است.
• رادیوِ تهران ویژه‌برنامه‌ای با عنوانِ «عزیز کشور دوست» طراحی کرده که بر پایه‌ی گزارشِ خبرگزاریِ میزان، شاملِ «روایت‌های مردمی» و «بازخوانیِ منظومه‌ی فکری» است.
• کانونِ پرورشِ فکریِ گیلان نیز برنامه‌هایی را برای «روزِ بدرقه» اعلام کرده است که دفاع‌پرس آن را منتشر کرده، هرچند جزئیاتِ این برنامه‌ها در چکیده‌ی خبر مشخص نیست.
• مجموعِ پوشش‌ها نشان می‌دهد که در مجموع دوازده رسانه این رویداد را دنبال کرده‌اند و هیچ‌کدام از آن‌ها رویکردِ انتقادی یا متفاوت از روایتِ رسمی اتخاذ نکرده‌اند.. تفاوتِ پوشش: تمامیِ رسانه‌های پوشش‌دهنده از طیفِ رسانه‌ایِ دولتی یا نزدیک به دولتِ ایران هستند و هیچ‌یک دیدگاهِ مستقل، منتقد یا متفاوتی ارائه نداده‌اند؛ به این ترتیب، تفاوتِ پوشش نه در محتوا بلکه در تأکیدهاست: ایسنا و ایرنا بیشتر بر بُعدِ آکادمیک و پژوهشیِ میراثِ فکری تمرکز کرده‌اند، در حالی که صداوسیما، میزان و خبرآنلاین اولویت را به برنامه‌سازیِ رسانه‌ای و مراسمِ بدرقه داده‌اند. غیبتِ کاملِ رسانه‌های مستقل یا منتقد از این پوشش، ارزیابیِ تعادلِ روایی را ناممکن می‌سازد.