⭕ جشن شهریورگان؛ در ستایش خرد، دادگری و جوانمردی 📌 ابوریحان بیرونی در «آثارالباقیه»، شهریور را هم‌معنای دوستی و آرزو می‌خواند و او را فرشته‌ای موکل بر فلزات و گوهرهای گرانبها چون

به گزارش اندیپندنت فارسی، چهارم شهریور در تقویم زرتشتی که «شهریورروز از شهریورماه» نام دارد، با جشن «شهریورگان» از جشن‌های دوازدگانه سال ایران باستان مصادف است. مفهوم اصلی این جشن نزد ایرانیان باستان، «شهریاری بر نفس» و دستیابی به «شهر آرمانی» است و ایرانیان باستان این روز را با آیین‌ها و آدابی ویژه‌ گرامی می‌داشتند. شهریورگان همچنین به سبب هم‌زمانی با سالروز آسمانی‌ شدن مانی، پیامبر و نقاش ایرانی و نیز زادروز داراب که تعدادی از پژوهشگران او را همان کوروش بزرگ می‌دانند، اهمیت بیشتری یافته است. برخی زرتشتیان این روز را فرصتی مغتنم برای ستایش مقام و منزلت پدر می‌دانند. بر اساس تحلیل جلیل دوست‌خواه، در کتاب «اوستا، سروده‌های ایرانی»، در اوستا از شهریور با نام خشتره‌وئیریه (Khshathra-Vairya) یاد شده است. این واژه در متون پهلوی به صورت «خشتور» یا «شتریور» و در فارسی امروز به «شهریور» برگردانده شد و معنای آن شهریاری نیرومند دانسته می‌شود. در این واژه، بخش نخست یعنی «خشتر»، به معنای شهر یا همان کشور، فرمانروایی و پادشاهی است و بخش دوم، «وئیریه» به مفهوم خواستنی و آرزوشده به‌ کار می‌رود.

به گزارش اندیپندنت فارسی، بدین‌سان در معنای کلی، این ترکیب به «شهریاری آرزوشده» یا «شهر آرمانی» اشاره دارد که در برداشت گسترده‌تر، نمادی از بهشت است. در ایران باستان، هر روز از ماه نامی ویژه داشت که برگرفته از ایزدان، صفات اهورایی و نیروهای مینوی بودند. روز نخست ماه به نام «هرمزد» بود، یادآور اهورامزدا، خدای بزرگ و آفریننده جهان. روز دوم را هم «بهمن» می‌خواندند که نشانه اندیشه نیک است. سومین روز «اردیبهشت» بود، نماد راستی و پاکی و پنجمین روز، «اسفند»، یادآور فروتنی و پاسداری از زمین. ششمین روز، «خرداد» نام داشت که نگهبان آب‌ها و تندرستی بود و هفتمین روز «امرداد» که جاودانگی و نگاهبانی از گیاهان و زمین را معنا می‌کرد. بدین‌گونه تا پایان ماه، هر روز با نامی پرمعنا چون آذر، آبان، خور، مهر، سروش، رام، آسمان و اَنارام شناخته می‌شد که هر یک نماد نیرو یا مفهوم مینوی خاصی‌اند. در این میان، چهارمین روز ماه شهریور، نماد فرمانروایی نیک و دادگرانه است.