آتش در جنوب: آزمون تازه دکترین کارتر یا سردرگمی راهبردی؟

پاراگراف اول؛ آتش در جنوب، آزمون تازه دکترین کارتر یا سردرگمی راهبردی؟ آتش‌‌بس‌ها همیشه پایان جنگ نیستند؛ گاهی فقط وقفه‌ای هستند میان دو فصل از یک بحران. در روزهایی که اختلاف تهران و واشینگتن بر سر تفسیر قواعد عبور از تنگهٔ هرمز، دو طرف را از پایبندی به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد به سمت رویارویی دوباره سوق داده، یک جمله بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند؛ این‌که آمریکا دیگر صرفاً از آزادی کشتیرانی نمی‌گوید، بلکه خود را ضامن امنیت این گذرگاه حیاتی معرفی می‌کند. اگر این تغییر صرفاً یک انتخاب واژگانی نباشد، می‌تواند نشانه جابه‌جایی یک انگارهٔ سیاسی باشد؛ عبور از نقش تضمین‌کنندهٔ آزادی دریانوردی به سمت مدیریت امنیت و تنظیم دسترسی به یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان. در سوی دیگر، ایران نیز با تأکید بر برداشت خود از قواعد «عبور بی‌ضرر»، نشان داده است که حاضر نیست تنگهٔ هرمز را به طرف مقابل واگذار کند. همین تفاوت در برداشت‌ها، نقطه‌ای است که در آن هر خطای محاسباتی می‌تواند به رویارویی گسترده‌تر منجر شود. با تمرکز درگیری‌ها در مناطق جنوبی ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس، پرسش‌های تازه‌ای دربارهٔ آیندهٔ تفاهم‌ها و مسیر کنترل بحران مطرح می‌شود. شاید به همین دلیل است که فضای امروز، بیش از آن‌که پذیرای تحلیل‌های سرد و مبتنی بر داده باشد، تحت تأثیر روان‌شناسی بحران قرار گرفته است؛ فضایی که در آن ه