بازگشت مردم به مدار تولید؛ بازخوانی الگوی راهبردی آیت‌الله علی خامنه‌ای برای عبور از اقتصاد نفتی

بازگشت مردم به مدار تولید؛ بازخوانی الگوی راهبردی قائد شهید انقلاب برای عبور از اقتصاد نفتی چکیده: تاریخ اقتصادی ایران در سده اخیر، عرصه تقابل میان درآمدهای نفتی و ارزش‌آفرینی از مسیر تولید بوده است. در این چارچوب، امام خامنه‌ای شهید تولید را محور هویت ملی، عدالت اجتماعی و استقلال اقتصادی می‌دانستند و معتقد بودند اقتدار کشور بر توان مردم، کار، سرمایه و تخصص استوار است. در این نگاه، مردم از حاشیه سیاست‌های اقتصادی به متن تولید منتقل می‌شوند و مشارکت آنان زیربنای رونق، عدالت و استقلال کشور به شمار می‌رود. در این منظومه، تولید حاصل تعامل نیروی کار، سرمایه، بازار و کارآفرینی است و مردم معماران اصلی اقتصاد هستند. اقتصاد بدون حضور واقعی مردم، دولتی، نفتی و آسیب‌پذیر خواهد بود. تحقق این مشارکت نیز نیازمند امنیت حقوقی، ثبات نهادی و مهار تورم است؛ زیرا بی‌ثباتی و تورم سرمایه را از تولید به سمت فعالیت‌های غیرمولد سوق می‌دهد و عدالت در توزیع فرصت‌ها را تضعیف می‌کند. تفاوت این نگاه با الگوهای رایج توسعه، هم‌زمانی رشد و عدالت است. در این چارچوب، توسعه نباید بر استثمار، انحصار یا تمرکز ثروت استوار باشد. اقتصاد تعاونی و مردمی، توزیع عادلانه فرصت‌های تولید، اجرای سیاست‌های اصل ۴۴ و اقتصاد مقاومتی، رونق تولید، اشتغال و کاهش فقر را دنبال می‌کند. همچنین استقلال اقتصادی در گرو رهایی از خام‌فروشی، کاهش