کاسپین، دریایی ایرانی است

کاسپین، دریایی ایرانی است ویژگی ژئوپلیتیک فقط دربرگیرنده موقعیت جغرافیایی نیست، بلکه آمیزه‌ای از موقعیت جغرافیایی، قومیتی و تاریخی است. اگر از این دریچه به دریای کاسپین بنگریم، این دریا، ایرانی است. نام کاسپین برگرفته از قوم کاسپی بوده که در ساحل جنوبی این دریا و امپراتوری ایران‌زمین زندگی می‌کردند. کاسپی‌ها تا سرزمین‌های فراساحلی دریای کاسپین پراکنده بودند و شهر کاسپین یا قزوین بزرگ‌ترین شهر کاسپیان در سرزمین آن سوی کوهستان البرز است. از دیرباز بر هر رودخانه و دریا نام عمده‌ترین شهر و سکونتگاه مهم نزدیک را می‌نهادند. شهر کاسپین، قزوین امروزی، نزدیک‌ترین و مهم‌ترین شهر به دریای کاسپین بود. این امر نشانگر چیرگی و تسلط امپراتوری ایران بر دریای کاسپین بوده است. در نقشه‌های قدیمی اعراب نیز دریای کاسپین «بحرالقزوین» نامیده شده است. حوزه جنوبی دریای کاسپین مکان کشتیرانی امپراتوری سرزمین ما بود، اما در باتلاق‌های شمالی و بالادست کاسپین و جایی که رود ولگا به این دریا می‌ریزد، هیچ نشانی از توسعه نبود. حوزه شمالی و غرب و شرق کاسپین محل تاخت‌وتاز تاتارها، چرکس‌ها، لگزی‌ها و سایر اقوام داغستانی بود. با جنگ و گریز این اقوام که زندگانی یکجانشینی نداشتند هیچ فرصتی برای شکل‌گیری تمدن در حوزه‌های شمالی، غربی و شرقی آن به وجود نیامد. تمدن در حوزه جنوبی کاسپین و در قلمرو امپراتوری ایران بنیان نهاده