اقتصاد ایران: وضعیت فعلی

هنگامی که از «ناترازی» در ایران سخن می‌گوییم، ذهن‌ها به سوی کم‌آبی، خشک‌سالی، ناترازی انرژی یا کسری بودجه می‌رود. اما آیا تاکنون به این پرسش اندیشیده‌ایم که چرا «کاهش حضور زنان در بازار کار» را نیز به‌ عنوان یک ناترازی ساختاریِ راهبردی نمی‌بینیم و بر سر آن فریاد نمی‌زنیم؟ سحر گلکاری‌حق- مدرس دانشگاه و فعال صنعت: هنگامی که از «ناترازی» در ایران سخن می‌گوییم، ذهن‌ها به سوی کم‌آبی، خشک‌سالی، ناترازی انرژی یا کسری بودجه می‌رود. اما آیا تاکنون به این پرسش اندیشیده‌ایم که چرا «کاهش حضور زنان در بازار کار» را نیز به‌ عنوان یک ناترازی ساختاریِ راهبردی نمی‌بینیم و بر سر آن فریاد نمی‌زنیم؟ ناترازی، به‌معنای «عدم تعادل مزمن» میان ظرفیت و بهره‌برداری است. جامعه ایران سال‌هاست با صرف هزینه‌های گزاف، دختران خود را به بالاترین سطوح تحصیلات می‌رساند، اما در مرحله بهره‌برداری از این سرمایه‌ی عظیم، عملا آن را به حاشیه می‌راند. امروزه بیش از ۵۰ درصد از دانش‌آموختگان دانشگاهی کشور را زنان تشکیل می‌دهند و در پاییز سال ۱۴۰۳، حدود ۴۸ درصد از شاغلان زن، فارغ‌التحصیل آموزش عالی بوده‌اند، در حالی که این رقم برای مردان فقط ۲۳ درصد بوده است. با این حال، نرخ مشارکت اقتصادی زنان در زمستان ۱۴۰۳ به ۱۳ درصد رسیده است؛ یعنی کمترین میزان در سه سال اخیر. این یعنی یک «شکاف مزمن» میان سرمایه انسانی موجود و بهره‌وری ا