از سفر قالیباف تا نام جعلی برای خلیج فارس؛ سمت‌وسوی رابطه ایران و عراق

به گزارش رادیو فردا (تلگرام)، یک روز پیش از آن‌که هیبت الحلبوسی، رئیس مجلس عراق، تصویری با عبارت «خلیج عربی» منتشر کند، او در دیدار با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، از ایران خواسته بود برای صادرات نفت عراق از تنگهٔ هرمز «موقعیت ویژه‌ای» در نظر بگیرد.. چند روز بعد تهران به تعدادی از نفتکش‌های عراقی اجازه عبور داد؛ دو اتفاقی که در فاصلهٔ چند روز نشان داد که بغداد هم‌زمان هم به همکاری تهران نیاز دارد و هم احتمالاً بیش از گذشته می‌خواهد فاصله‌اش را با ایران نشان دهد.. قالیباف در سفر خود به پایتخت عراق با مقام‌های ارشد این کشور دیدار کرد و دو طرف در بیانیه‌های رسمی از گسترش همکاری اقتصادی و سیاسی سخن گفتند. او در همان روز تصویری منتشر کرد که پشت سرش نقشه‌ای با عبارت «خلیج فارس» دیده می‌شد. الحلبوسی ساعاتی بعد تصویری مشابه با عبارت «خلیج عربی» منتشر کرد؛ اقدامی که در ایران واکنش‌هایی برانگیخت.. این تنش در زمانی شکل گرفته که فشار اقتصادی ناشی از بسته شدن هرمز، سیاست تازهٔ دولت ترامپ و اختلاف‌های داخلی عراق، روابط دو کشور را با دشواری‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است.

به گزارش رادیو فردا (تلگرام)، اما مناسبات بین ایران و عراق را چگونه می‌توان تفسیر کرد و چه مؤلفه‌هایی در شکل‌گیری این روند مؤثر بوده‌اند؟. بستن تنگهٔ هرمز از سوی ایران تبعات زیادی برای تمام کشورهای صادرکنندهٔ نفت در خلیج فارس به همراه داشته است، اما عراق از آسیب‌پذیرترین کشورهای منطقه بوده است.. بخش عمدهٔ نفت عراق از پایانه‌های جنوبی نزدیک بصره صادر می‌شود و برای رسیدن به بازارهای جهانی باید از هرمز عبور کند. عراق پیش از جنگ روزانه حدود سه میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه نفت صادر می‌کرد، اما اختلال در تنگه بخش بزرگی از این ظرفیت را از دسترس خارج کرده است.. مسیر جیهان در ترکیه تنها بخش کوچکی از صادرات عادی عراق را پوشش می‌دهد و پروژه‌های سوریه و اردن نیز هنوز فاصلهٔ زیادی با تبدیل شدن به مسیرهای جایگزین دارند. خبرگزاری رویترز گزارش داده که خط لولهٔ پیشنهادی به بندر بانیاس سوریه دست‌کم چهار سال زمان و حدود ۱۵ میلیارد دلار سرمایه نیاز خواهد داشت.. حمیدرضا عزیزی، پژوهشگر مسائل ایران و خاورمیانه، با اشاره به تفاوت موقعیت عراق با دیگر صادرکنندگان منطقه می‌گوید: «بین کشورهای حوزهٔ خلیج فارس، عراق بیشترین ص