گزارش تحلیلی: آیا وقوع «جنگ سوم» محتمل است؟

آیا «جنگ سوم» محتمل است؟ کوروش احمدی، دیپلمات پیشین ایران، در سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: با وجود افزایش تنش‌ها و تحرکات نظامی در منطقه، وقوع یک جنگ جدید اجتناب‌ناپذیر نیست. اعزام ناوگروه‌های جدید، تقویت سامانه‌های پدافندی در کشورهای عربی و نشست‌های امنیتی آمریکا، نشانه افزایش فشار است؛ اما الزاماً به معنای تصمیم قطعی برای آغاز جنگ نیست. بخشی از این تحرکات می‌تواند با هدف بازدارندگی و افزایش گزینه‌های ترامپ در مذاکرات و چانه‌زنی انجام شده باشد. سه عامل می‌تواند مانع وقوع جنگ شود: نتیجه نگرفتن از اهداف جنگی پیشین، امکان افزایش فشار اقتصادی و دریایی بر ایران و همچنان باز بودن مسیر دیپلماسی. با این حال، مذاکرات با موانعی روبه‌روست؛ از جمله اختلاف ایران و آمریکا بر سر نحوه و ترتیب اجرای تعهدات و تفاوت دو طرف در سرعت پیشبرد مذاکرات.

به‌رغم برخی حدس‌و‌گمان‌ها، هنوز نمی‌توان گفت که «جنگ سوم» با ابعادی وسیع‌تر اجتناب‌ناپذیر شده‌ و شاخص‌های نظامی و حرکات ترامپ مبنای این حدس‌و‌گمان‌هاست.

دیپلمات پیشین معتقد است که در شرایط دشوار ناشی از محاصره دریایی و افزایش فشار تحریم‌ها، قطع نظر از تهدید «جنگ سوم» قدری ابتکار و انعطاف از جانب ایران ضروری است و ابتکار و انعطاف نیز تحت شرایطی می‌تواند مسری باشد.

به‌رغم برخی حدس‌و‌گمان‌ها، هنوز نمی‌توان گفت که «جنگ سوم» با ابعادی وسیع‌تر اجتناب‌ناپذیر شده‌ است. شاخص‌های نظامی و حرکات ترامپ مبنای این حدس‌و‌گمان‌ها است. شدت گرفتن لفاظی‌های ترامپ علیه ایران و از جمله استفاده او از واژه annihilate (نابود کردن) در سخنرانی‌اش در سازمان ملل که برخی آن را به اندیشیدن به نوعی سلاح هسته‌ای ربط داده‌اند و برخی شایعات دیگر در این رابطه، قابل‌توجه است.