انتخاب آیات قرآن برای هیات‌های خارجی در مراسم وداع

در جریان مراسم تشییع علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، برگزارکنندگان هنگام ادای احترام هیئت‌های خارجی در برابر تابوت، برای هر هیئت آیه‌ای متفاوت از قرآن تلاوت کردند؛ رویه‌ای که با توجه به تفاوت آیات انتخاب‌شده برای هر کشور یا هیئت، واکنش‌ها و تفسیرهای متعددی را برانگیخت. این مراسم با حضور هیئت‌های دیپلماتیک متعدد خارجی برگزار شد و از منظر شکل اجرا با عرف متداول دیپلماتیک جهان — که معمولاً شامل تشریفات نظامی، نواختن سرود ملی و قرائت پیام‌های رسمی است — تفاوت داشت.

• برگزارکنندگان مراسم به‌جای پروتکل دیپلماتیک رایج، تلاوت آیات قرآن را به‌عنوان عنصر اصلیِ بخش وداع هیئت‌های خارجی به‌کار گرفتند.
• به گزارش فارس، در عرف دیپلماتیک جهان مراسم استقبال و بدرقه سران معمولاً با تشریفات نظامی، نواختن سرود ملی، احترام نظامی و قرائت پیام‌های رسمی برگزار می‌شود.
• انتخاب آیات یکسان نبود و برای هر هیئت خارجی آیه‌ای متفاوت تلاوت شد که این تمایز، محور اصلی بحث‌ها قرار گرفت.
• رویداد۲۴ این رویه را «دیپلماسی آیات» نامید و پرسش مطرح کرد که آیا این انتخاب‌ها هوشمندانه و هدفمند بوده یا خیر.
• رادیو فردا این بخش از مراسم را «پرحاشیه» توصیف کرد و از «انتخاب گزینشی» آیات برای هیئت‌های مختلف سخن گفت.
• رویداد۲۴ در گزارش خود به «کنایه‌های قرآنی» اشاره کرد و تلاش کرد محتوای آیات انتخاب‌شده برای هر هیئت را تحلیل کند.
• محمد ترقی، در اظهارنظری که ایسنا منتشر کرد، حضور گسترده هیئت‌های خارجی در مراسم را نشانه‌ای دانست از اینکه ایران در برابر آمریکا «تنها نیست».
• رسانه انتخاب این رویداد را در قالب روایتی از نحوه انتخاب آیات پوشش داد، بدون آنکه بار ارزیابانه‌ای صریح به آن نسبت دهد.
• هیچ‌یک از پوشش‌های موجود فهرست کامل یا مشخصی از آیات تلاوت‌شده برای هر هیئت خارجی به‌طور مستقل منتشر نکرده‌اند.
• شمار دقیق هیئت‌های خارجی حاضر در مراسم در هیچ‌یک از پوشش‌های مورد بررسی ذکر نشده است.. تفاوت پوشش: رسانه‌های داخلی همسو با جمهوری اسلامی (فارس، انتخاب، رویداد۲۴، ایسنا) این رویه را عمدتاً با لحنی توصیفی یا تحسین‌آمیز پوشش دادند و آن را نوعی «دیپلماسی هوشمندانه» یا نمادی از اقتدار بین‌المللی ایران خواندند، در حالی که رادیو فردا با به‌کارگیری واژه «جنجال» و «انتخاب گزینشی»، بُعد بحث‌برانگیز و حاشیه‌ساز این رویه را برجسته کرد. همچنین ایسنا پوشش خود را به واکنش سیاسی ترقی و پیام ژئوپلیتیک حضور هیئت‌های خارجی معطوف کرد، در حالی که سایر رسانه‌ها بیشتر بر خودِ رویه انتخاب آیات تمرکز داشتند.