توهم وفاداران مکتب اطریش

به گزارش روزنامه شرق، برخی به‌گونه‌ای از مکتب اطریش دفاع می‌کنند و نویسندگان در برخی رسانه‌ها آنچنان در دلشان حب مکتب اطریش جای گرفته است که به هر بهانه‌ای سعی می‌کنند دیدگاه کسانی مانند هایک و میزس را بستایند و آنها را بی‌بدیل معرفی کنند و حتی نویسندگانی که ضعف‌ها و کاستی‌های نظریه‌های این متفکران را آشکار ساخته‌اند، دنباله‌رو، میراث‌دار و توسعه‌دهندگان دیدگاه هایک معرفی کنند.. اخیراً مطلبی در یکی از این رسانه‌ها منتشر شده است که دان لاووی، اقتصاد‌دانی که ابتدا از حامیان مکتب اطریش بود اما بعدا از منتقدین نظریة هایک شد و سعی کرد از منظر علوم اجتماعی رفتار اقتصادی را توضیح دهد، را میراث‌دار نظریة هایک معرفی کند. لاووی در اواخر دهه ۱۹۸۰ دیدگاه هایک را به چالش کشید و ضعف و نابسندگی آن برای فهم رفتار اقتصادی را آشکار کرد. او برای این کار از هرمونتیک (علوم اجتماعی تفسیری) کمک گرفت تا نشان دهد مفاهیمی مانند اطلاعات، فرصت و تصمیم که در اقتصاد جا افتاده است را نمی‌توان بدون توجه به فهم و تفسیر و دلالت‌های فرهنگی درک کرد. به‌عبارتی، فهم کنش اقتصادی وابسته به تفسیر کنشگران از موقعیت است..

به گزارش روزنامه شرق، به‌عنوان مثال، کرزنر، اقتصاد‌دان معروف، برای فهم رفتار و به‌ویژه رفتار کارآفرینان تاکید زیادی بر مفهوم فرصت دارد. از نظر او، کارآفرینی یعنی کشف فرصت. اما سؤال اساسی‌تر این است که چرا برخی افراد، چیزی را فرصت می‌دانند و بقیه چنین درکی ندارند. یا چرا فردی، اطلاعاتی را مهم تلقی می‌کند و فرد دیگر، آن‌را معنا‌دار نمی‌‌یابد. لاووی اقتصاددانی بود که ابتدا در چارچوب مکتب اطریش می‌نوشت و مانند هایک دلمشغول نقد برنامه‌ریزی متمرکز بود اما بعدها متوجه نابسندگی نظریة هایک در توضیح رفتار اقتصادی شد و دیدگاه تفسیرگرایی علوم اجتماعی را راهگشا دید. او تلاش کرد نشان دهد بدون فهم تفاوت تفسیری کنشگران و توجه به بستر فرهنگی نمی‌توان کنش اقتصادی را توضیح داد. به‌عبارتی، لاووی که ابتدا در چارچوب مکتب اطریش می‌نوشت متوجه شد که این مکتب در فهم رفتار اقتصادی ناتوان است و سعی‌کرد با رجوع به علوم اجتماعی، توضیحات کامل‌تری برای فهم رفتار اقتصادی بیابد. 💢 یادداشت حمزه نوذری را اینجا بخوانید 👇