«هنر اصیل ایرانی» یا هزارتوی نمادهای رازآلود اجنه؟

به گزارش مهر (تلگرام)، بیش از یک هفته از آغاز نخستین «ماه هنر تهران» می‌گذرد؛ برخی آثار حاضر در این رویداد، تصویری که از «هنر ایرانی» به مخاطب ارائه می‌دهد، پرسش‌هایی جدی ایجاد کرده‌ است. اما پرسش اینجاست مخاطبی که قرار است برای نخستین‌بار با هنر و گالری آشتی کند، دقیقاً با چه تصویری از هنر ایرانی مواجه می‌شود؟ برای پیدا کردن پاسخ این سؤال، به یکی از گالری‌های شرکت‌کننده در «ماه هنر تهران» سر زدیم؛ جایی که این نمایشگاه مجموعه‌ای از آثار هنرمندان سرامیک را به نمایش گذاشته است. بر اساس معرفی نمایشگاه، ۳۳ اثر از ۲۲ هنرمند با تأکید بر شاخصه‌هایی همچون هنر اصیل ایرانی، خیال‌پردازی و روایتگری گرد هم آمده‌اند. کریتور نمایشگاه نیز بر اهمیت روایت و خیال در این آثار تأکید کرده است و این نمایشگاه قرار بوده روایتی از خیال‌انگیزی در هنر سرامیک معاصر ایران باشد. وقتی در ابتدای نمایشگاه از «هزار و یک شب»، خیال ایرانی و جان‌بخشی به اشیا سخن گفته می‌شود، مخاطب انتظار دارد ردپای این عناصر را در آثار دنبال کند؛ اما آنچه در مواجهه نخست خود را نشان می‌دهد، مجموعه‌ای از نشانه‌های غریب است که برای مخاطب عمومی می‌تواند تداعی‌کننده اجنه، طلسم، علوم غریبه، آیین قربانی و حتی برخی نمادهای منتسب به جریان‌های شیطان‌گرایانه باشد.

به گزارش مهر (تلگرام)، البته این تداعی الزاماً به معنای چنین نیتی از سوی هنرمندان نیست و برای داوری درباره معنای واقعی آثار باید به توضیحات خالقان آنها رجوع کرد. اما اگر هدف «ماه هنر تهران» این است که مخاطب عمومی را به گالری‌ها نزدیک کند، شاید بد نباشد برگزارکنندگان درباره همین فاصله میان «آنچه هنرمند می‌گوید» و «آنچه مخاطب در نخستین مواجهه می‌بیند» تأمل کنند. در نهایت، نمایشگاه را ترک می‌کنم و دوباره به متن ابتدای نمایشگاه برمی‌گردم: «در این جهان همه چیز جان‌دار و روایتگر است و داستان خود را بازگو می‌کند.» اما داستانی که برای منِ مخاطب از این مجموعه باقی می‌ماند، بیش از آنکه روایت روشنی از «خیال ایرانی» باشد، مجموعه‌ای از پرسش‌هاست؛ اینکه چگونه در انتخاب آثار چند هنرمند سرامیست، این حجم از نشانه‌های غریب، موجودات انسان‌نما، علوم غریبه، قربانی و نمادهای رازآلود کنار هم نشسته‌اند و در نهایت قرار است چه تصویری از هنر امروز ایران به شهروندان ارائه کنند؟