خاتمی: بقاء و موجودیت خود را به دشمن تحمیل کرده‌ایم رئیس جمهور پیشین ایران

روایتِ ماجرا: سیدمحمد خاتمی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، در دیدار با جمعی از خبرنگاران و اهل رسانه گفت که پس از جنگ «بقا و موجودیت خود را به دشمن تحمیل کرده‌ایم» و تأکید کرد می‌توان با پرهیز از تنش، مصالح عمومی و عزت کشور و آینده مردم را تأمین کرد؛ او تفاهم‌نامه اسلام‌آباد (ژنو) را فرصتی پس از جنگ دانست و خواستار پایبندی طرفین به آن شد. پیامد اصلیِ مورد تأکید خاتمی این است که از نگاه او ادامهٔ پرهیز از تنش و رعایت تفاهم‌نامه ابزاری برای حفظ موقعیت و بهبود شرایط معیشتی و امید مردم است.

• خاتمی گفت تفاهم‌نامه اسلام‌آباد/ژنو یکی از فرصت‌های پدیدآمده پس از جنگ است و در زمانی امضا شد که ایران در «موقعیتِ عزتِ نسبی» قرار داشت و طرف مقابل به اهدافش نرسیده بود؛ او خواستار پایبندیِ دو طرف به مفاد تفاهم‌نامه شد.
• او از تصمیم‌گیرانِ نظام از جمله «شورای عالی امنیت ملی و فرماندهان» که به «چنین تصمیمِ بزرگی» رسیدند و از رهبری که آن را تصویب کرد، تقدیر کرد و جداگانه از «شجاعت و فداکاری رئیس‌جمهور» در زمان امضای تفاهم‌نامه قدردانی نمود؛ منبعِ نامِ رئیس‌جمهور در متنِ منبع مشخص نشده است.
• خاتمی گفت با پرهیز از تنش می‌توان مصالح عمومی، خیر جامعه، عزت ایران و آینده کشور را تأمین و فضای زندگی را برای مردمِ در تنگنای معیشتی و نومیدی از آینده گشود؛ او این رویکرد را معنا و نتیجهٔ «صلح شرافتمندانه» خواند.
• او هم‌زمان هشدار داد که به آمریکا اعتماد نیست و اسرائیل ممکن است در روند صلح کارشکنی کند، اما به‌زعم او این ایران است که باید با تدبیر از ادامهٔ وضعیت «نه جنگ نه صلح» جلوگیری کند (این نکته در برخی گزارش‌ها نقل شده است).
• چند گزارش به صورت ویژه از دفاعِ خاتمی از تفاهم‌نامه و تلاش او برای قدردانی از بازیگرانِ تصمیم‌گیر در زمان انعقاد آن گزارش داده‌اند و برخی گزارش‌ها نیز به بیانِ او دربارهٔ وضعیت مردمِ برخوردار از معیشت دشوار و نیاز به بهبود شرایطِ زندگی اشاره کرده‌اند.. تفاوتِ پوشش: طیفِ منابع در نکاتِ اساسیِ سخنانِ خاتمی اتفاق‌نظر دارند؛ با این حال برخی رسانه‌ها بر ابعادِ قدردانی او از نهادها و مقام‌های زمان امضای تفاهم‌نامه تأکید کرده‌اند و دست‌کم یک منبع به ذکرِ هشدارِ او دربارهٔ بی‌اعتمادی به آمریکا و احتمالِ کارشکنی اسرائیل پرداخته است؛ هیچ یک از منابعِ ارائه‌شده روایتِ متفاوت یا ارقامِ متضادی دربارهٔ اصلِ اظهارات ارائه نکرده‌اند.