انقلاب مشروطه تنها در کتاب‌های تاریخ و اسناد سیاسی ثبت نشده است؛ خاطره آن در دیوارها، تالارها و باغ‌هایی نیز زنده مانده که صحنه تصمیم‌گیری، مقاومت

انقلاب مشروطه تنها در کتاب‌های تاریخ و اسناد سیاسی ثبت نشده است؛ خاطره آن در دیوارها، تالارها و باغ‌هایی نیز زنده مانده که صحنه تصمیم‌گیری، مقاومت و گردهمایی مشروطه‌خواهان بودند. به مناسبت ۱۴ مرداد، صدوبیستمین سالگرد صدور فرمان مشروطه، به چند مکان مهم این جنبش تاریخی نگاه می‌کنیم. مظفرالدین‌شاه قاجار روز ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ خورشیدی، فرمان مشروطیت و تشکیل مجلس شورای ملی را در کاخ صاحبقرانیه صادر و امضا کرد. کاخ صاحبقرانیه در مجموعه نیاوران قرار دارد و در دوره محمدرضاشاه پهلوی، پس از تغییراتی در ساختمان، به دفتر کار او تبدیل شد. عمارت بهارستان که با نام‌های کاخ بهارستان و دارالشورای ملی نیز شناخته می‌شود، محل استقرار نخستین مجلس شورای ملی بود. نمایندگان مجلس نخست در تالار بزرگ این بنا گرد هم آمدند و قانون اساسی و متمم آن در همین دوره تدوین و تصویب شد. بهارستان بعدها نیز در مرکز مهم‌ترین تحولات سیاسی کشور قرار گرفت. نیروهای روس به فرمان محمدعلی‌شاه در تیر ۱۲۸۷ خورشیدی، این ساختمان را به توپ بستند و پس از شکست مشروطه‌خواهان، عمارت و وسایل آن غارت شد. در تبریز حاج مهدی کوزه‌کنانی، خانه‌اش را در اختیار مشروطه‌خواهان گذاشت تا در آن گرد هم آیند و درباره ادامه مقاومت تصمیم بگیرند. پس از به توپ بستن مجلس، چهره‌هایی چون ستارخان، باقرخان و ثقه‌الاسلام تبریزی در این خانه جلسه برگزار می‌کردند. این م