آیا شورای رقابت در صنعت خودرو، به دنبال کشف حقیقت است یا اثبات یک فرضیه؟

آیا شورای رقابت در صنعت خودرو، به دنبال کشف حقیقت است یا اثبات یک فرضیه؟ بازار خودرو سال‌هاست درگیر مجموعه‌ای از چالش‌های پیچیده است؛ از انحصار و قیمت‌گذاری گرفته تا بحران نقدینگی، بدهی‌های زنجیره تأمین، مشکلات مدیریتی و محدودیت‌های ساختاری تولید. حالا شورای رقابت با مصوبه شماره ۸۵۶ مورخ ۳۰ تیرماه ۱۴۰۵، تحقیق درباره احتمال وقوع رویه‌های ضدرقابتی در بازار خودرو و قطعه‌سازی را آغاز کرده است. اصل ورود یک نهاد ناظر برای بررسی رقابت در بازار، اقدامی ضروری و قابل دفاع است؛ اما یک پرسش مهم وجود دارد: آیا این تحقیق از مجموعه‌ای از فرضیه‌ها و شواهد آغاز شده یا از ابتدا یک روایت مشخص مسیر بررسی را تعیین کرده است؟ در متن مصوبه، تغییر الگوی تأمین قطعات میان یکی از قطعه‌سازان و دو خودروساز بزرگ کشور، به عنوان یکی از مبانی آغاز تحقیق مطرح شده است. اما آیا می‌توان تغییرات تولید یک خودروساز را تنها با یک متغیر توضیح داد؟ یا باید هم‌زمان عواملی مانند: بحران نقدینگی زنجیره تأمین مطالبات معوق قطعه‌سازان مشکلات مدیریتی و ساختاری ظرفیت تولید سازوکار انتخاب تأمین‌کنندگان نیز بررسی شوند؟ این گزارش به یک پرسش اساسی می‌پردازد: اگر یک تحقیق با سؤال نادرست آغاز شود، آیا می‌تواند به پاسخ درست برسد؟ اعتبار تنظیم‌گری زمانی شکل می‌گیرد که نهاد ناظر از «شواهد به سوی واقعیت» حرکت کند، نه از «فرضیه به سوی اثبات».