📍 مخزن پر، مصرف کنترل نشده 📝 چکیده سعید ترکاشوند: ناترازی بنزین در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد انرژی ایران تبدیل شده

به گزارش روزنامه وطن امروز، چالشی که نمی‌توان آن را صرفا با افزایش ظرفیت پالایشی یا واردات سوخت مدیریت کرد. رشد مصرف، فرسودگی ناوگان، ضعف حمل‌ونقل عمومی، قاچاق سوخت، ناکارآمدی سیاست‌های ترافیکی و الگوی مصرف غیر‌بهینه، فاصله تولید و مصرف را افزایش داده است. مساله بنزین در واقع صورت‌مساله‌ای بزرگ‌تر به نام «اقتصاد مصرف انرژی» است. سال‌ها سیاست‌گذاری عمدتا بر افزایش عرضه متمرکز بوده، در حالی که در سمت تقاضا اصلاح پایدار اتفاق نیفتاده است. افزایش تولید بدون اصلاح مصرف، راه‌حل پایدار نیست. خودروهای فرسوده، ترافیک سنگین و ضعف حمل‌ونقل عمومی نیز مصرف سوخت را افزایش داده‌اند. در سال‌های اخیر، سیاست‌گذار با تغییر سهمیه‌ها و نرخ‌های مختلف تلاش کرده مصرف را مدیریت کند. با این حال، سیاست قیمتی به‌تنهایی کافی نیست. بنزین بر هزینه حمل‌ونقل، قیمت کالاها و خدمات و انتظارات تورمی اثر می‌گذارد و اصلاح قیمت باید همراه با حمایت از اقشار آسیب‌پذیر باشد. پرسش اصلی این است که چگونه می‌توان یارانه را عادلانه‌تر و کارآمدتر توزیع کرد و همزمان انگیزه کاهش مصرف را به وجود آورد.

به گزارش روزنامه وطن امروز، در شرایط کنونی، ۳ سناریو برای مدیریت مصرف بررسی می‌شود: ثابت ماندن قیمت و محدود شدن عرضه به سقف تولید روزانه حدود ۱۲۱ میلیون لیتر؛ تعیین سهم مصرف برای خودروها و پرداخت نرخ آزاد برای مصرف بیشتر؛ و اختصاص سهمیه به افراد، چه خودرو داشته باشند و چه نداشته باشند. اجرای هر سه سناریو به زیرساخت اطلاعاتی، شفافیت و اعتماد عمومی نیاز دارد. حل ناترازی به اصلاح همزمان عرضه و تقاضا نیاز دارد. نوسازی خودروهای فرسوده، توسعه مترو و اتوبوسرانی، اصلاح نظام ترافیکی، کاهش قاچاق، افزایش بهره‌وری خودروها و بهبود نظام سهمیه‌بندی باید در کنار سیاست‌های قیمتی قرار گیرند. اصلاحات باید تدریجی، شفاف و قابل پیش‌بینی باشد و منابع حاصل از آن به‌صورت عادلانه توزیع شود. ناترازی بنزین محصول ناترازی‌های بزرگ‌تر در حمل‌ونقل، سرمایه‌گذاری، بهره‌وری، قیمت‌گذاری و سیاست‌گذاری است. متن کامل را در سایت وطن امروز بخوانید: ✉