اقتصاد در سایه هرمز؛ تنگه هرمز به عنوان موتور خلق ثروت

اقتصاد در سایه هرمز؛ چگونه تنگه هرمز می‌تواند به موتور خلق ثروت برای ایران تبدیل شود؟ چکیده رضا رحمتی: در ادبیات سیاسی و رسانه‌ای ایران، تنگه هرمز همواره نماد قدرت نظامی و بازدارندگی بوده است اما امروز پرسش اصلی، تبدیل این مزیت ژئوپلیتیک به سرمایه اقتصادی پایدار است. حفظ توان نظامی و جایگاه ژئوپلیتیک در خلیج فارس همچنان ضروری است، اما قدرت در دنیای امروز تنها با برتری نظامی سنجیده نمی‌شود، بلکه توان اثرگذاری بر تجارت جهانی، زنجیره‌های تأمین و مدیریت ریسک نیز به منبعی از قدرت تبدیل شده است. هنر سیاست‌گذاری آن است که کنترل جغرافیا به خلق ارزش اقتصادی منجر شود. کنترل بدون ارزش‌آفرینی تنها بازدارندگی ایجاد می‌کند، در حالی که ارزش‌آفرینی می‌تواند ثروت، سرمایه‌گذاری، فناوری و نفوذ اقتصادی پایدار به همراه داشته باشد. از این رو، قدرت سخت شرط لازم بازدارندگی است اما برای توسعه کافی نیست و باید در کنار آن «اقتصاد خدمات ژئوپلیتیک» شکل گیرد. ایران با توسعه بنادر، اتصال مؤثر به شبکه‌های حمل‌ونقل، گسترش خدمات لجستیکی، بانکرینگ، تعمیرات دریایی، اقتصاد داده و خدمات مالی و بیمه‌ای می‌تواند از موقعیت جغرافیایی خود ارزش افزوده ایجاد کند. تحقق این ظرفیت‌ها نیازمند امنیت پایدار، کاهش ریسک، ثبات مقررات، اصلاحات حقوقی و اعتمادسازی است؛ زیرا بازدارندگی نظامی و دیپلماسی اقتصادی مکمل یکدیگرند و می‌توانند مز